فضائیل سادات

«سیّد» لفظ عربى و قرآنی است که در مفرد مذَکر به‏کار مى‏رود. مفرد موأنث آن «سیّدة» است. جمع ادبى و مذکر کلمه‏ى «سیّد»، «سادة» و جمع موأنث آن «سیّدات» است؛ جمع عرفى و محاوراتى آن در بین مؤمنین (غیرعرب) «سادات» مى‏شود. این کلمه در قرآن مجید به‏همان معناى متدوال در بین مؤمنین به‏کار رفته است و مصداق آن «یحیى نبی» معرفى شده است. کلمه‏ی «سیّد» باید «مُشدّد» تلفظ شود و این غایت استحکام در کلام است. لفظ «سیّد» از گذشته‏های بسیار دور عربی آمده و از زمان کهن تا کنون بدون هیچ نوع تحول و تغییر چه در ساختار و چه در معنی، به‏مقیاس وسیع در یک معنی به‏کار رفته است؛ امروزه نیز کاربرد بسیار گسترده در رسانه‏های جمعئ کشورهای عربی دارد. این رسانه‏ها به‏تمام مردان دنیا «سیّد» و به‏تمام زنان عالم «سیّده» می‏گویند = معادل آقا¬ ـ خانم، در فارسی. برگرفته از همین معنی است که در برخی از گویش‏های محلئ فارسی نیز به‏مرد سیّد «آقا = آغا» و به‏زن سیّده «آقه = آغه» می‏گویند. همچنین به‏زنان و دختران سادات بالجمله «بی‏بی» نیز گفته می‏شود. عنوان «بی‏بی» لفظ ترکی ـ مغولی است که از باب تکریم به‏زنان متشخصه و همسران و دختران خوانین خود اطلاق می‏کردند. (همچنان‏که عنوان "خان" و "خاتون" نیز لفظ مغولی است) در عهد ایلخانیان مغول این عناوین «تکریمی» وارد زبان فارسی شده و به‏زنان و دختران سیّد عنوان