To start downloading books

Please sign in or create an account.

Mustafa Omarzai 4 years ago 1,336
ناکامی

ناکامی

ناکامی

(معرفی کتاب)

نوشته ی مصطفی عمرزی

بُن بست های ایجاد شده یا عمدی، بالاخره افغان ها را بر سر چهار راه دیگری قرار داده اند که حق شان نبود. امید ها در نزدیکی های دو دهه، اما از نفس افتیده اند. در جریان تنقید سیاسی، اجتماعی و فرهنگی حکومت های پساطالبانی، افغان های زیادی سعی کرده اند آشکار بسازند که نباید به ادامه ی تورید نسخه های آماده ی حکومتداری، واقعیت های داخلی افغانستان، فراموش شوند. 

افزون بر نبود فرهنگ سازی های لازم، نبود آماده گی ها با آن چه به نام تنوع مدنی در برابر اکثریت روستایی یا در خط اول آسیب های جدی قرار می دادند، از خلط آن ها، مجموعه ی بشری ما، شبیه موجوداتی شده اند که همدیگر را به درستی درک نمی کنند. در کنار شمار نجومی پول های کمکی، اما همه در لجنی دست و پا می زنند که سیستم سیاسی را بیش از همه فرو می برد. 

در نفس های آخر آن چه به نام نمایش حکومتداری- دولتداری ساخته اند، بازخوانی آثار مهمی که بسیار هشدار دهنده بودند/ هستند، حداقل این فرصت را میسر می سازد تا در توهم و احساسات، غرق نشویم. 

درست است که در های باز افغانستان، تورید امتعه را از انحصار کالا های پاکستانی، ایرانی و چینایی بیرون آوردند، اما توجیه بازار آزاد توسط سیستمی که اکثر افراد آن مُهره های خارجی استند و در عقبه ی سیاسی، از سیاهترین حاکمیت های افغانستان، بیرون شده بودند، شیوه ی برخورد نظام با واقعیت ها را اکثراً منحرف می سازد. 

دولت بر اساس روابط و ناگزیر ها، حتی به جایی رسیده که در خط به اصطلاح آزادی های بیان و رسانه، کمرنگ شدن ارزش های اخلاقی، آماج هتاکی را به گذشته و گذشته گانی می کشاند که این کشور را برای آینده گان خود به میراث گذاشته بودند. فروریزی حیثیتی به اندازه ای که هیچ حرمتی به بزرگانی نماند که ما را صاحب کشور ساخته بودند، در حیاط افغان هایی که زنده گی معمولی داشتند، اما به گونه ی دیگر، نقش می بست. 

تجربه ی افغانی حکومتداری به شکل حاکمیت مرکزی، برای افغانستان، ثبات را به ارمغان آورده بود. تا قبل از کودتای هفت ثور، هرچند با تحولات درونی سیستم سیاسی، اما کشور دچار هرج و مرج نبود. همین نکته، با وجود عرف سیاسی آن، هیچگاه به گونه ای قوام نیافت که از حضور جامعه ی جهانی در افغانستان، انتظار داشتیم. روابط تنگاتنگ نیرو های خارجی با افراد داخلی که در زمینه ی همکاری ها، از همسنگر جنگی تا بوت پاک و کارگران تمیز تشناب را نیز در بر می گرفتند، محور های قدرت را تا کوچک ترین محدوده هایی که چند قوماندان بچه باز باقی مانده از حکومت های تنظیمی را تشکیل می دادند، در برابر حکومت مرکزی و کُل باور های مدنی آن قرار دادند. 

در کتاب «عدم موفقیت طرح و سیاست های جامعه ی جهانی در افغانستان»، شرح جامع مناسباتی وجود دارد که در بُعد تحلیل آن ها، محرز می سازند چه گونه سیاست های خارجی، تضاد خلق می کردند. پا به پای تقویت نهاد های ملی وابسته به قدرت مرکزی، قدرت های محلی وابسته به حلقات خارجی، بار ها حیثیت و پرستیژ حکومت افغانستان را زیر سوال بُرده اند. بدتر از همه، تمایل بیش از حد آنان به نیرو های نظامی خارجی، طرف هایی را بزرگ نمایی می کرد که در واقع بیش از چند قوماندان حقیر تنظیمی نبودند. در ریاست جمهوری محمد اشرف غنی، یکی از دروغ هایی که زود برملا شد، به اصطلاح امپراتوری عطا محمد نور بود که به مرجع شوونیسم یک اقلیت قومی نیز مبدل شده بود. عطا محمد نور در ولایت اکثراً عرب نشین بلخ که با ترکیب بالای قومی، جایی زیادی بیش از منطقه ی کوچک مارمل و چند هزاز تاجک آن برای فارسی بازان نمی گذارد، یک عفونت ورم کرده ی سیاسی بود که خارجیان در تنازع ضد طالبان، آن را نادیده می گرفتند. 

ایجاد محور هایی که گویا به نفع دولت هستند، همسان سازی حکومتی یا ملوک الطوایفی جدیدی بودند که زیر زنخ حاکمیت مرکزی افغانستان، مستقیم و اکثراً غیر مستقیم ساخته می شدند. در هرج و مرج همین اشتباهات است که طرف های موازی به حکومت مرکزی، سعی می کردند با رعایت منافع غیر ملی، دولت را در پیچیده گی روابط با خارجی، در برابر صد ها مدخلی قرار دهند که وارد شدن به هر کدام آن ها هزینه ها و ظرفیت های بشری مداوم می خواهد.

چنان چه قبلاً متذکر شدم، بازخوانی آثاری که با نگرش غیر عادی، اوضاع مملکت را تحلیل کرده اند، یک امر اجتناب ناپذیر می باشد. باید دوباره پرونده هایی را باز کنیم که روی مصلحت یا درگیر روابط عموماً غیر تعریف شده با خارجی، در برابر ناهنجاری ها و نارسایی ها مجبور به سکوت می شدیم؛ زیرا در پایان ادعای آرمان شهر سیاسی و مدنی کمابیش دو دهه ی اخیر، به ناکامی رسیده ایم. 

لینک دانلود: 

https://www.ketabton.com/book/12919

Related Articles

وروستۍ ورځ له پندَ ډکه کیسه

یوه ورځ مرګ د یو سړي پر لور ورغی (لاړ) او ورته یې وویل: نن ستا وروستۍ ورځ ده. سړي وویل: خو زه تېار (آماده) نه یم! مرګ وویل: نن ستا نوم؛ لومړی کس زما په نوم لړ (لیست) کې دی. . . سړي وویل: ښه! راځه کېښنه مخکې له تللو څخه یو ځای به سره قهوه وڅښو. مرګ وویل: سمه ده! “حتما” ولې نه! سړي مرګ ته قهوه ورکړه او په قهوه کې یې ورته څو د خوب ګولۍ واچولې. . ....

د وینې کمښت (کم خونی) وپېژنئ!

په نړۍ کې بېلابېلې ناروغۍ شته، چې انسانان ځوروي. هره ناروغي ځانته خپل علایم او درمل لري. یو له هغو ناروغيو، چې په اوس وخت کې ډېر تر سترګو کېږي، د وینې کمښت (کم خوني) ده. تاسو به په دې لیکنه کې ددې ناروغۍ په اړه ډېر معلومات ترلاسه کړئ! د وینې کمښت د وینې کمښت اصلا په وینه کې د اوسپنې د کموالي په معنا ده. په وینه کې د اوسپنې کمښت یوه جدي ستونزه ده....

چیګوارا؛ له طبابت نه تر انقلابه!

ژباړه ـ ریاض مقامزی د نړۍ په سیاست، ادبیاتو، فلسفې او ګڼو نورو برخو کې داسې پېژندل شوي څېرې تېر شوي، چې د نړۍ نږدې ټول وګړي پرې ویاړ کوي او له نامه سره یې اشنا دي. موږ وپتېیله چې د همدې نوموتو څېرو د پېژندنې لړۍ پیل کړو. تاسو به ددې لړۍ په لومړۍ لیکنه کې نړېواله انقلابي څېره چیګوارا وپېژنئ!   چیګوارا بشپړ نوم یې ارنست چیګوارا "Esneto Che Guevar...

Recommended Articles

که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ

 ژباړه: هدایت الله همت ارواپوهانو له نظره، بې جراتي او پر ځان نه باور له هغو ستونزو دي، چې ځوانان د ماشوم والي له دورې ورسره لاس و ګرېوان کېږي. دوی ته دا حق نه ورکول چې له خپلو حقه حقونو ساتنه وکړي او که کله دوی دا کار کوي نو د کورنۍ د مشرانو له خوا رټل کېږي او د جرات ماده یې په هماغه کوچني والي کې مړه کېږي.   ځينې خلک بیا خپل جرات په هماغه کوچني...

د وينا پر مهال د ويرې ختمولو 27 ګټورې لارې

هغوى چې په سټيج باندې عونډو، سيمنارونو، ټولګي او حتى د ملګرو سره په مخامخ خبرو پر مهال ويره احساسوي دوى عمومآ د Glossophobia په اروايي ناروغۍ اخته دي، چې د خبرو دغه ويره د مرګ له ويرې هم سخته ده چې ستاسو مسلکي او شخصي ژوند زيان رسولى شي. ددغې ويرې پر مهال ستاسو بدن ريږدي، لاسونه مو خولې کيږي، زړه ضربان مو زياتيږي، چې په تجارت او د ژوند په نورو اړخ...

خېټه څنګه کوچنۍ کړو؟

د نارینه او نجونو لپاره تر ټولو بد مرض د خېټې د وازدو ډېرېدل او غټېدل دي چې نه یې یوازې ښکلا ته زیان رسوي، بلکې صحت ته یې هم ستونزې جوړوي. نن درته د خېټې د کوچني کولو داسې طریقې در ښیوو چې د ډېر ورزش ستړیا به هم نه ورسره ګالۍ او په تکلیف به هم ورسره نه شئ. د ورځې پیل د لیمو په جوسو وکړئ، نیم لیمو په یو ګیلاس اوبو کې زبېښل او څښل یې په حجراتو کې...