اسلام کې دمبائل استعمال احکام او آداب

په اسلام کې دمبائل استعمال احکام او آداب!
راټولوونکى:مولوى عبدالاحد عتيد
1ــ که لمانځه کې دمبائل آواز خلاص پاتې وو اودعمل کثيرڅخه پرته دبندولو امکان وو نو په يو لاس دبند کړي اوکه نه وو نو لمونځ د ورته نه ماتوي.شامي ج1ـ 441.
2ــ مبائل کې موسيقى اچول حرام دى اوپه کار باندې پيسې اخيستل او ورکول دواړه حرام دي.
3ــ عمل کثير ډير تعريفونه لري راحج قول دادى چې جانب مقابل په غالب ګمان داسې فکر وکړي ته په لمانځه ولاړ نه ئې ــ مجمع الانهر ج1ـ 120
4ــ که په عمل کثير سره په لمانځه کې د مبائل بند کړو نو لمونځ د فاسدشو.
5ــ په مسجدکې دمبائل آواز خلاص پريښودل بې ادبي ده اوکه دچا مبائل خلاص پاتې وي دنورو لمونځ کوونکو لخوا شور اوغوغا جوړول هم ممنوع دي.
عالمګيري ج 5ـ 321
6ــ ددوجې څخه نن سبا مبائلونه عام شوي نو دلمانځه څخه مخکې دمبائل بندولو اعلان نه يواځې جائزبلکې مناسب هم دى.شامي 2ــ 425
 7ــ دمبائل زنګ لکه د دروازې ټکول يواځې دخبرو کولو اطلاع دى نو قراني آيتونه،دعاګانې وغيره ثبتول ناجائز اوبې ادبې دى.هندية ج 5ــ 316
 8ــ دخپل موبائل بګراٶن کې موسيقي ثبتول چې څوک درته زنګ وهي موسيقي اوري حرام اودګناه تبليغ دى.مسندامام احمد ج5ـ 257
 9ــ مسجدکې مبائل چارچ کول دمقيم لپاره ناروا اودمسافر لپاره روا دى مګر عوض کې پيسې مسجدته ورکوي.درمختارمع شامي ج9ــ 567
10ــ هوائي ډګر وغيره ځايونو کې مسافرين اواستقباليې لپاره دهغه ځاى په برق باندې مبائل چارچ کول جائز دي ځکه هلته ممانعت نه وي.هندية ج 2ــ459
11ــ سنت طريقه داده چې ملاقات اوخبرې په السلام عليکم پيل شي نه په هيلو Helo.ترمذى ج2ــ99
12ــ دمبائل اسکرين باندې دالله ج نوم ليکل سمه خبره ده مګرکه سکرين ئې روښانه وي نواستنجاء وغيره کول د ادب خلاف دى.شامى ج9ــ519
13ــ دمبائل اسکرين باندې قراني آيات باندې بې اودسه لاس وهل روا مګرپه اودس سره غوره دى.
تبويب دارلافتاء دارالعلوم کراچي.
14ــ پردو ښځو سره مبائل کې خبرې کول ناروادى مګرکه چيرته اشدضرورت وي نو دضرورت په اندازه روا دى.شامي ج2/77
15ــ که مبائل کې نه معلوميدلو چې مخاطب کافر دى اوکه مسلمان نوسلام اچول ناجائز نه دى.بخاري 6/1
16ــ که ميړه اقرار وکړي چې طلاق ماورکړى مبائل کې طلاق ورکول واقع کيږي.درمع شامي 456/4