ژباړه ـ ریاض مقامزی
لرغونی یونان د تمدن او علومو زانګو ګڼل کېږي، د ګڼ شمېر علومو بنسټ په لرغوني يونان کې ايښودل شوی دی. د یونان پېژندنې د لړۍ په دې لیکنه کې به تاسو د لرغوني يونان د خدایانو په اړه پوه شئ.
د لرغوني يونان خدایان
تاريخي څېړنې ښيي، چې يونانیانو به خدایان د انسانانو په څېر تصور کول. هغوی ته به یې انساني صافت ټاکل او پياوړي به یې ګڼل.
خپل لومړنی خدای یې ګائيا باله، چې د یونانیانو په باور هغه حيوانات، انسانان او نباتات خلق کول. خپل وروستي خدای ته یې د کرونوس نوم ورکړی. دی یې ډېر ظالم او بې رحم باله، دوی به ویل چې کرونوس خدای خپل اولادونه هم خوري. له ټولو اولادونو یې یوازې یو زوی د خپلې مور په مرسته ژغورل شوی دی، چې زېئوس نومېږي.
دوی د زېئوس څنګ ته پر ځينو نورو خدایګوټو هم باور درلود. ویل به یې، چې دا کوچني محلي خدایان دي او پخپله سيمه کې د بشپړې خپلواکۍ او قدرت خاوندان دي.
هومر دا خدایان د انسانانو په شان وښودل. د زېئوس مېرمنې (هرا) په اسمان کې ژوند کاوه. نوموړې د ودونو الهه بلل کېده. یونانیان پر دې باور وو، چې زېئوس خدای درې زامن لري، دا زامن یې هرمس، آرتمس او اپولون نومېږي.
یونانیانو دوی درېيو ته هم پر ځانګړي قدرت درلودلو قایل وو.
هرمس به یې د بارانونو خدایګوټی باله. ارتميس ته به یې د سپوږمۍ او اپولون ته د لمر، رڼا او موسیقي د خدایګوټي خطاب کاوه.
همدارنګه په دریاب کې یې هم خپل خدایان درلودل. ځينې یې د بحرونو، ځينې یې د ساحلونو او ځينې نور یې د سیندونو خدایګوټي بلل.
د ځمکې پر سر ته یې د بوټو، ګلانو، غرونو، مستیو او نورو څيزونو لپاره خپل خدایان مقرر کړي وو.
ترځمکې لاندې یې هم ځینو خدایانو ته عقیدت درلود. د هغوی له جملې هادس د مړو خدای باله. مینوس د جنت واکدار او هفائیستوس یې د اور خدای باله.
د کار، جنګ، مینې، ښکلا، هوش، هنر صنعت او په لنډ ډول ویلای شو، چې د ژوند هرې چارې ته یې پر ځانګړو خدایانو او خدایګوټو باور درلود.
یوه بله ډېره جالبه موضوع دا ده، چې دوی پر دې عقیده درلوده، چې زئوس د اولمپيا د غرونو په لوړه څوکه کې اوسېږي. هلته ددوی ریاست و. مشهور خدایان به هلته مېشت وو. دوی به د مشاورت دنده پر مخ وړله. تاریخي څېړنو ددې خدایانو شمېر "دولس" تنه ښودلی. نومونه یې په دې ډول راغلي.
ـ زئوس ژوپيتر
ـ هرا ژونون
ـ آتنه مينرو
ـ آرتميس دبآن
ـ آفروديت ونوس
ـ دمتر سرس
ـ آپولون قبوسـ
ـ هرمس مركور
ـ آرس مارس
ـ هفائيستوس و ولكن
ـ پوزئيدون نپتون
ـ هستيا وستا
په لنډ ډول ویلای شو، د لرغوني يونان خلکو نږدې د ژوند هرې برخې ته ځانګړي خدایان درلودل. که تاسو په دې اړه لا مفصل معلومات غواړئ، خپل نظر په کمینټ کې پرېږدئ ترڅو په راتلونکي کې یې په اړه نور معلومات هم خپاره کړو.