ژباړه ـ ریاض مقامزی
په جرات سره ویلای شو، چې د ښې روغتيا لپاره روغتياپالان تر نورو ټولو غوړيو ډېر د زیتونو د کارولو سپارښتنه کوي. دا ځکه چې د زیتونو غوړي ګڼې روغتيايي ګټې لري او کولای شي، ستاسو بدن له بېلابېلو ناروغیو ژغوري. د لیکنې تر پایه به په دې اړه لا ډېر پوه شئ.
د زیتونو غوړي
دا هغه غوړي دي، چې د زیتونو له دانو څخه ترلاسه کېږي. که څه هم نرخ لوړ یې دی؛ خو بیا هم د ښه خوند او ډېرو روغتيايي ګټو له امله یې خلک اخیستلو ته لېواله دي.
زیتون روغتيايي ګټو ترڅنګ یو غني تاریخ هم لري. د فرعونیانو په زمانه کې به یې د مړو ترڅنګ زیتون هم ايښودل ترڅو په بله دنیا کې بې خوړو پاتې نه شي؛ همدارنګه یونانیانو به د المپیک لوبو ګټونکي ته له زیتونو جوړ شوي تاجونه ورکول. ددې ترڅنګ يوناني مېرمنو به د غوړيو ورهاخوا د خپلې ښکلا لپاره هم کارول. هغوی به د زیتونو پر غوړيو خپل بدن او ويښتان غوړول او ویل به یې چې دا زموږ بدن خوشبویه کوي او ويښتانو ته مو پیاوړتيا وربخښي.
د شته شواهدو پر اساس ویل کېږي، چې د زیتونو غوړي له میلاده څلور زره کاله وړاندې تولید شوي دي. د زیتونو د پیدا کېدو اصلي ځای یې د مدیترانې حوزه بلل کېږي؛ خو ترې د غوړیو ترلاسه کول او وده ورکول په یونانیانو پورې اړه لري. د زیتونو په اړه لا ډېرې خبرې کېدای شي. خو موږ غواړو په لنډ ډول یې پر روغتيایي ګټو وغږېږو.
د زیتونو غوړي کومې روغتيايي ګټې لري؟
د نورو ټولو خوراکي موادو په څېر د زیتونو غوړي هم د ګڼې روغتيايي ګټې لري. باید ووایو، چې پر ټولو ګټو یې غږېدل سخت دي، خو ځينې مهم یې عبارت دي له:
د زړه روغتيا تضمينوي
څېړنو موندلې ده، چې که څوک د ورځې نیمه کاشوغه د زیتونو غوړي مصرف کړي، نو د زړه پر ناروغيو د اخته کېدو ګواښ یې یوویشت "۲۱" سلنه ټېټېږي. که تاسو هم غواړئ، چې د زړه له ناروغيو په امان اوسئ، نو د زیتونو غوړيو ته پخپل غذايي رژيم کې حتما ځای ورکړئ!
د وینې لوړ فشار ټيټوي
د زیتونو غوړي د اولئيک اسید یوه سرشاره منبع ده. دا اسیدونو کولای شئ د انسان د وینې لوړ فشار ښکته کړي. نو که تاسو هم په کور کې د لوړ فشار ناروغ لرئ، يا پخپله له دې ستونزې کړېږئ، کوښښ وکړئ د عادي غوړيو پر ځای همدا د زیتونو غوړي وټاکئ!
د مغذي موادو ښه منبع ده
له دې څخه مو موخه دا ده، چې د زیتونو غوړي کولای شي د بدن د اړتیا وړ اکثره مواد چمتو کړي. په زیتونو کې بېلابېل انتي اکسیدانونه، ويټامين E، کاروتنوئيدونه او اولوروپينونه موجود دي. دا ټول هغه مواد چې زموږ بدن ورته اړتیا لري. که غواړئ د بدن اړتیا وړ توکي مو پوره شي نو د زیتونو غوړي وټاکئ!
د زیتونو د غوړيو ځینې نورې ګټې عبارت دي له:
- د غیر مشبوع غوړو ښه منبع ده
- د سرطان ضد خاصیت لري
- د پوستکي ښکلا تضمينوي
- د دردونو آرامښت لپاره ګټور دي
- د حافظې د پیاوړتيا سبب کېږي